6 سالی هست که بیت تورنت پا به عرصه ی حیات گذاشته است و روز به روز هم محبوبیت این پروتکل نسبتا سریع به اشتراک گذاری فایل در اینترنت به سرعت در حال افزایش پیدا کردن است. هر چند لازمه ی استفاده از بیت تورنت داشتن خطوط نسبتا سریع اینترنتی است، ولی با همین خطوط اصطلاحا پرسرعت در ایران (!) هم میشود از این شبکه ها استفاده های نسبتا زیاد و مفیدی برد.
بیت تورنت چیست؟
بیت تورنت یک نرم افزار نیست، بلکه در اصل روش یا پروتکلی برای دانلود کردن فایلها است مشابه شبکه های تحت پروتکل P2P یا کابر به کاربر که البته ابعاد وسیع تر و کامل تری نسبت به این شبکه ها و پروتکل مذکور داراست، و به برنامه هایی که شما از آنها برای دانلود فایل با استفاده از پروتکل بیت تورنت استفاده میکنید اصطلاحا کلاینت های بیت تورنت می گویند.
بیت تورنت مثل Limewire/Kazaa/Napster و سایر برنامه های P2P که در گذشته مورد استفاده قرار میگرفت نیست. و البته این بدین معنی نیست که استفاده از آن سخت و یا پیچیده است، بلافاصله بعد از اینکه برنامه های قدیمی P2P گذشته را فراموش کنید و به استفاده از بیت تورنت روی بیاورید خواهید دید که استفاده از آن چه مقدار ساده و چه مقدار کارآمدتر نسبت به روشهای گذشته است.
بیت تورنت چگونه کار میکند؟
آنچه که سبب تکامل بیت تورنت می شود و در عین حال باعث می شود این پروتکل نسبت به P2P ابعاد وسیع تری یابد در پروسه ی دانلود فایل تحت این پروتکل خلاصه می شود، چرا که در بیت تورنت یک فایل به صد ها قطع کوچک تقسیم می شود و در این شرایط نیازی نیست که کاربر همه ی فایل را دانلود نماید تا بتواند به اشتراک گذاشتن آن را بر روی شبکه آغاز کند، بلکه به محض اینکه کاربر یکی از صد ها قطعه ی کوچک فایل را دریافت کرد می تواند آن را به دیگران به اشتراک بگذارد. به همین علت است که بیت تورنت نسبت به پروتکل قدیمی P2P بسیار سریع تر است زیرا به محض اینکه کلاینت بیت تورنت شما یکی از قطعات فایلی که در حال دانلود آن است را دریافت کرد آن را با دیگران به اشتراک میگذارد و این عمل به صورت دائم تا دریافت کامل فایل ادامه میابد.
برای دانلود کردن یک فایل مثلا یک فیلم یا یک آلبوم موسیقی از بیت تورنت بایستی ابتدا فایل تورنت آن را بیابید، اشتباه نکنید فایل تورنت حاوی فایل یا فایلهای مورد نظر شما نیست بلکه این فایل حاوی اطلاعاتی است که توسط آن کلاینت بیت تورنت شما در می یابد که در کجا و چه آدرسی می تواند کاربری را بیابد که این فایل را دارد و آن را تحت پروتکل و شبکه ی بیت تورنت به اشتراک گذاشته و قابل دانلود کردن است.
حالا که از بیت تورنت یک پیش زمینه ی نسبی پیدا کردید و با آن به صورت کلی آشنا شده اید حتما سئوال میکنید از کجا فایل های تورنت را پیدا کنیم و چگونه آنها را دانلود نمائیم؟
پیش از هر چیز شما به یک کلاینت بیت تورنت نیاز دارید (برنامه ای که توسط آن می توانید دانلودهایتان را از بیت تورنت مدیریت کنید)، کلاینت هایی که من به شخصه پیشنهاد میدهم عبارتند از:
- uTorrent برای کاربران ویندوز
- Transmission برای کاربران Mac
- Azureus و یا KTorrent برای کاربران لینوکس: (البته Azureus کلاینتی است که تحت پلتفورمهای دیگر مثل ویندوز و Mac هم توسعه داده شده است ولی بر روی هیچ پلتفورمی به اندازه ی لینوکس کارایی اش مناسب و قابل قبول نیست.)
و حالا مهم ترین بخش قضیه جستجو به منظور یافتن فایل های تورنت است تا آنها را برای دانلود فایل مورد نظر به کلاینت بدهیم، اما خوشبختانه یافتن فایل های تورنت مناسب و مطلوب در اینترنت کار دشواری نیست سایت های بسیاری هستند که می توان در آنها تورنت های مورد نظرتان را جستجو کنید و نتایج قابل قبولی نیز به دست آورید برخی از این سایتها عبارتند از:
Mininova
torrentz
The Pirate Bay
isoHunt
TorrentSpy
btjunkie
Demonoid ( این سایت فقط به کاربرانش اجازه جستجو و دانلود فایلهای تورنت را می دهد اگر بتوانید جز کاربران این سایت شوید عملکرد بسیار عالی اش شما را شاید تا مدت ها از سایر سایتهای تورنت بی نیاز کند، فراموش نکنید عضویت در سایت به صورت دوره یی مثلا هر چند ماه یکبار برای ۱۲ ساعت به صورت رایگان باز می شود.)
شما ممکن است در هر یک از این سایتها درست همانطور که در گوگل جستجو میکنید در باکس جستجویش آنچه که به دنبالش هستید را تایپ کنید و سپس جستجو نمائید و معمولا هم فایلهای تورنت بسیاری برای آنچه که به دنبالش هستید را می یابید، اما کدامیک از این فایلهای تورنت برای آغاز دانلود فایل مورد نظر از بیت تورنت بهتر و مناسب تر هستند؟ تجربه شخصی من به من میگوید فایلی که seeder بیشتری داشته باشد مناسب تر است (تعداد seeder ها معمولا زیر حرف S در مقابل اطلاعات و یا لینک فایل تورنت مورد نظرتان نشان داده می شود) seeder ها افرادی هستند که در حال حاضر فایل مورد نظر شما را دانلود کرده اند و آن را به اشتراک گذاشته اند هر چه تعداد این افراد بیشتر باشد سرعت و پایداری دانلود شما بیشتر خواهد بود. برخی از سایتها گزینه ی دیگری نیز دارا هستند با عنوان health meter که وضعیت تعداد افراد دانلود کننده را به نسبت seeder ها میسنجد و نشان میدهد آیا شرایط برای دانلود آن فایل توسط شما مطلوب است یا نه.
دانلود کردن فایل تورنت:
بلافاصله بعد از اینکه یک فایل سالم و مناسب تورنت را یافتید آن را از طریق لینک دانلودش دانلود کنید (فایلهای تورنت معمولا حجمشان فقط چند کیلو بایت است) بعد از دانلود آن معمولا مروگرتان از شما سئوال میکند می خواهید با این فایل چه بکنید؟ می توانید در همان جا آن را به کلاینت بیت تورنت خود بسپارید.
در اینجا معمولا بعد از هدایت کردن فایل به کلاینت بیت تورنت کلاینت مورد نظر شما اجرا شده و از شما سئوال خواهد کرد کجا می خواهید فایلهایی که دانلود می شوند را ذخیره کنید، محل ذخیره شدن فایلها را معین کنید و OK را فشار دهید و کار تمام است، خواهید دید دانلود فایل اصلی مورد نظرتان شروع می شود. اگر از سرعت دانلود در شروعش راضی نبودید یکی دو دقیقه ای بد نیست تحمل کنید چون معمولا همینقدر زمان طول میکشد تا دانلود از بیت تورنت به حداکثر سرعت برسد. اگر باز هم سرعت مطلوب نبود سعی کنید فایل تورنت دیگری را بیابید که seeder های بیشتر و ترجیحا دانلود کنندگان کمتری داشته باشد.
همه اش همین بود؟
عملا کلیات بیت تورنت همین است ولی اگر بخواهید اصطلاحا تورنت باز شوید ریزه کاری ها کم نیستند، برای مثال می توانید سرعت و مقدار دانلودتان را در کلاینت uTorrent محدود کنید تا در حین دانلود از بیت تورنت به راحتی وبگردی هم بکنید! (برای اینکار کافی است به منوی Options یا امکانات بروید و سپس در قسمت راهنمای سرعت یا Speed Guide تنظیمات مورد نظرتان را انجام دهید).
یا مثلا برای اینکه در بیت تورنت یک کاربر زالو!! یا اصطلاح دیگرش Leecher شناخته نشوید باید همیشه سعی کنید همانقدر که دانلود میکنید همانقدر هم آپلود کنید (یعنی اجازه بدهید دیگران هم از شما دانلود کنند). اکثر کلاینتهای بیت تورنت میزان دانلود و آپلود شما را پیگیری میکنند و بهتر است تا زمانی که یک فایل را دیگران از شما دانلود میکنند و همینطور سهم دانلود و آپلودتان یکی نشده بگذارید از شما دانلود شود بعد میتوانید آن فایل را از حالت Share در بیاورید.
جریان دانلود های بیت تورنت خود را برنامه ریزی کنید
دانلودها و یا آپلود های بیت تورنت می توانند کل پهنای باند اینترنت ما را ببلعند، خصوصا اگر مثلا چیزی را روی تورنت به اشتراک بگذاریم که برای دیگران با اهمیت باشد. اساسا چون uTorrent همه ی پهنای باند شما را برای دانلود و آپلود از بیت تورنت در اختیار می گیرد وقتی بخواهید ایمیل تان را چک کنید یا مثلا بخواهید کمی وب گردی کنید بایستی دانلود هایتان را در uTorrent متوقف کنید یا کلا این برنامه را ببندید تا پهنای باند آزاد شود و امکان موارد فوق فراهم گردد. اما ممکن است برای بسیاری از افراد مثل خود من متوقف کردن دانلود ها یا به تاخیر انداختنشان خوشایند نباشد.
از آنجایی که هیچ مشکلی بدون راه حل نیست برای مشکل بالا نیز راه حلی وجود دارد! در uTorrent قابلیتی گنجانده شده است با عنوان Scheduler یا برنامه ریز که می تواند مشکل ما را حل کند برای دسترسی به این قابلیت از Options یا گزینه ها به سراغ Preferences یا تنظیمات بروید و بعد در ساید بار سمت چپ پنجره تنظیمات گزینه ی Scheduler را بیابید و روی آن یکبار کلیک کنید، سپس در همین قسمت گزینه ی Enable Scheduler را تیک بزنید با تیک زدن این گزینه خواهد دید مربع های خاکستری به صورت رنگی در می آیند. با این جدول که پر از مربع های سبز رنگ است می توانید وضعیت دانلود خودتان را در ساعت های مختلف روزهای هفته برنامه ریزی کنید. جدول مذکور از دوشنبه شروع می شود و تا پایان یکشنبه ادامه دارد و از نظر این جدول شروع برنامه از ساعت 0:00 روز دوشنبه است، هر مربع بیانگر 1 ساعت یا 60 دقیقه می باشد و در مقابل هر روز هم 24 مربع وجود دارد. اما نحوه عملکرد جدول به شرح زیر است:
-
مربع هایی که سبز تیره هستند یعنی uTorrent می تواند در آن ساعت ها با تمام پهنای باند شما دانلود و آپلود کند.
-
مربع هایی که سبز روشن هستند یعنی در ساعت های مرتبط به آنها uTorrnet با محدودیت معین و دلخواهی می تواند دانلود و آپلود نماید.
-
مربع های سفید بیانگر ساعت هایی هستند که uTorrent حق دانلود و آپلود را اصلا ندارد.
اساسا اینکه uTorrent همه ی پهنای باند من را موقعی که می خواهم از اینترنت استفاده کنم بلعیده باشد چندان خوشایند نیست، لذا از ساعت 19 تا 1 بامداد که معمولا من در خانه از اینترنت استفاده می کنم برای uTorrent محدودیت در استفاده از پهنای باند تعریف کرده ام و جمعه ها هم که بیشتر در خانه هستم و بیشتر از اینترنت استفاده میکنم uTorrent مجاز به دانلود و استفاده از پهنای باندم در بیشتر ساعات روز نیست و در ساعاتی هم که در خانه نیستم uTorrent می تواند از همه ی پهنای باندم برای دانلود استفاده کند. (در تصویر بالا اگر دقت کنید می توانید این موارد را ببینید)
پهنای باندی که من فعلا در اختیار دارم دانلودش چیزی حدود 15 کلیو بایت بر ثانیه و آپلودش حدود 11 کلیو بایت بر ثانیه است من آپلود را به 5 کیلو بایت در ثانیه و دانلود را به 9 کلیو بایت بر ثانیه محدود کرده ام، لذا در ساعت هایی که uTorrent محدود می شود می توانم با سرعتی مشابه یک ارتباط اینترنتی Dial Up خوب وب گردی کنم :-).
ایجاد محدودیت کلی در استفاده از پهنای باند
جدای از اینکه uTorrent را می توان در ساعات خاصی در میزان استفاده از پهنای باند محدود کرد می توان محدودیت کلی برای استفاده اش از پهنای باند اینترنتی تعریف کرد. مثلا همان ارتباط اینترنتی من را که قابلیت دانلود با سرعت 15 کلیو بایت بر ثانیه را برایم ایجاد میکرد را به خاطر بیاورید برای آن محدودیتی در ساعاتی خاص تعریف شده حالا اصلا من می خواهم به دلیلی uTorrent در هیچ شرایطی بیشتر از 12 کلیو بایت از پهنای باند من برای دانلود و بیشتر از 7 کلیو بایت از پهنای باندم برای آپلود استفاده نکند. برای ایجاد این محدودیت به سراغ گزینه ی Connection در تنظیمات یا Preferences میروم و در قسمت Bandwidth Limit محدودیت مورد نظرم را اعمال میکنم. (گذاشتن عدد صفر در باکس های این بخش به معنای مجاز بودن uTorrent در استفاده از کل پهنای باند است)
بدون هدر دادن پهنای باند نقش خودتان را در به اشتراک گذاری ایفا کنید
بخش مهمی از بیت تورنت به اشتراک گذاری است و یک ضرب المثل چینی هست که می گوید یک کاربر خوب و محترم بیت تورنت کسی است که هر چقدر دریافت می کند همان قدر هم با دیگران به اشتراک میگذارد! در حقیقت در بسیاری از سایت های بیت تورنت که خصوصی هستند و بایستی در آنها عضو باشید تا بتوانید از tracker های ویژ ه ی این سایت های دانلود کنید توجه خاصی به هر کاربر دارند تا آپلودش در قیاس با دانلودش بخواند و اگر کسی فقط دانلود کند ممکن است بعد از مدتی یک Leecher یا زالو تشخیص داده شود و دسترسی اش به آن tracker اصطلاحا Ban یا بلوکه شود. من با ضرب المثل چینی بالا مشکل خاصی ندارم و خوب قوانین اجتماع بیت تورنت برایم محترم است! ولی اینکه پهنای باندم زیادی هم صرف به اشتراک گذاری بر روی بیت تورنت شود خوشایندم نیست.
علاوه بر اینها می توان سهم معینی در به اشتراک گذاری دارا بود و وقتی سهم خودتان را پرداخت کردید به اشتراک گذاری متوقف شود. برای تنظیم این موارد به سراغ بخش Queuing در تنظیمات بروید و در آنجا سهم خود در به اشتراک گذاری و میزان پهنای باند مجاز برای به اشتراک گذاری را مشخص کنید.
حریم خصوصی خودتان را در حین دانلود از بیت تورنت با PeerGuardian2 محافظت کنید
PeerGuardian2 که به اختصار به آن PG2 نیز گفته می شود ابزاری است برای بلوکه کردن IP های خاص و ایجاد یک لیست سیاه از IP آدرس هایی که می خواهید به کامپیوتر شما دسترسی نداشته باشند. اساسا با توجه به اینکه PG2 خودش یک لیست سیاه از ابزار ها و IP هایی دارد که سعی می کنند استفاده غیر قانونی افراد از اینترنت را تعقیب و مورد پیگرد قرار دهند محبوبیت خاصی در کشورهایی که قانون کپی رایت وجود دارد پیدا کرده است، ولی با وجود محبوبیتش یک ابزار صد در صد نیست و همیشه برای کسانی که در این کشورها دست به دانلود های غیر قانونی از تورنت میزنند با وجود استفاده از PG2 ریسک گرفتار شدن وجود دارد.
در ایران هم که فعلا کپی رایتی وجود ندارد و نیازی به استفاده از PG2 نیست ولی اگر احساس کردید کسی یا ابزاری دارد سعی میکند از دانلودهای شما از بیت تورنت سر در بیاورد PG2 توصیه می شود.
